پروفسور ساساکی فرمول دیگری را نیز معرفی می کند که به کارگر به عنوان عامل کار توجه نشده می باشد و عامل مدیریت را نیز وارد ساخته می باشد.

S

= P (شاخص بهره وری)

L+M

S: قیمت ارزش کالا و خدمات فروخته شده در بازار

L: کارگر

M28: مدیریت

بهره وری در ژاپن موضوعی ملی و فراگیر می باشد و به عنوان یک رویکرد تاریخی، استراتژی بهبود بهره وری در کنار مدیریت کیفیت جامع مطرح می گردد.

پرفسور ساساکی استاد دانشگاه سوکاهای ژاپن فرمول زیر را با در نظر گرفتن عامل ضایعات برای اندازه گیری بهره وری پیشنهاد داد:

Y (بازده یا محصول تولید شده)=P (شاخص بهره وری)

L (نیروی کار یا ساعات کار انجام شده)

حجم کل تولید (D)-ضایعات (T)=Y

تأثیر سازمانهای ژاپنی و بهره وری

مدیریتها در ژاپن فارغ از هر گونه مزاحمتی، به صورتی کاملاً مختار و مصمم، اصل توسعه و پیشرفت موسسه را پیگیری و دنبال می کنند.

این همان نکته بسیار حساس و دقیق و همان ویژگی شاخص مدیریت ژاپنی می باشد که در سایر نقاط جهان موارد نادری از آن را می توان پیدا نمود. مثلاً در یک سیستم سرمایه داری غربی، مدیریت دائماً در معرض دخالت و اعمال نظر سرمایه داران قرار دارد تا جایی که مثلاً در مواقعی که توسعه سازمان باعث تضعیف سرمایه داران اصلی گردد، صاحبان سهام ممکن می باشد برای حفظ جایگاه خود، از پیشرفت موسسه جلوگیری کنند.

وظایف کارکنان ژاپنی و تأثیر آنها در بهره وری: مهمترین ویژگی کار در کارخانه ژاپنی، وجود اختیارات وسیع و آزادی کاملی می باشد که کارگر در محل کار خود دارد. این آزادی اقدام به حدی می رسد که حتی در مورد استاندارد کار نیز، خود کارگر می باشد که شخصاً تصمیم می گیرد و راساً تصمیم خود را به اجرا می گذارد.

اطمینان و اعتماد در «سازمان» موسسات ژاپنی: این اطمینان، هم از لحاظ امنیت شغلی برای تمام اعضای شرکت اعم از کارکنان و سرپرستان و مدران هست و هم از لحاظ مسائل و معضلات مالی و بحرانهای اقتصادی در موسسات مختلف ایفای تأثیر می کند. به عنوان مثال: در یک شرایط بحرانی، ممکن می باشد که بانکهای ژاپنی به یاری موسسات صنعتی و تولیدی و خدماتی برخیزند.

ژاپن: ژاپن مانند کشورهایی بوده می باشد که پس از جنگ جهانی دوم به اهمیت بهره وری و ارتقاء آن اقدام نمود و با برنامه ریزی اصولی توانست بهره وری ملی را افزایش دهد. مرکز بهره وری ژاپن در سال 1955 به سه ماموریت اصلی تاسیس گردید:

-بهبود بهره وری به مقصود افزایش فرصتهای اشتغال و ضمانت شغلی.

-سازگاری میان مدیریت و نیروی کار در روشهای بهبود بهره وری.

-توزیع عادلانه ثمرات حاصله از بهبود بهره وری در میان اقشار جامعه.

تأثیر دستورالعمل های کارخانه در ژاپن و غرب: در کارخانه های ژاپنی دستورالعمل ها، تأثیر چندان مهم و عمده ای در گردش کار سیستماتیک کارخانه ها ندارند. دستورالعمل ها، برای وظایف کارگران حد و مرز مشخص تخطی ناپذیر تعیین نگردیده و نحوه انجام کارها را محدود نساخته اند. بلکه امکانات لازم جهت ابتکار و تفکر و تحرک و خلاقیت را به خوبی برای همکاران در نظر گرفته اند.

حال آنکه پیش روی در موسسات آمریکایی و اروپایی کارهای انجام شده توسط کارگران و نحوه اجرای وظایف که هر یک بر عهده دارند. با در نظر داشتن مفاد همین دستورالعمل ها، دقیقاً مورد بازرسی و کنترل قرار می گیرد.

سنگاپور: سنگاپور مانند کشورهای آسیایی می باشد که در چند سال اخیر توانسته به سرعت رشد کند و در زمره کشورهای بالای جهان از نظر درآمد سرانه قرار گیرد.

این کشور در سال 1967 مرکز ملی بهره وری (NPC) را با اهداف زیر تاسیس نمود:

-آگاه سازی کارگران در زمینه ارتقاء بهره وری.

-برقراری روابط مناسب میان کارکنان و مدیران در اجرای برنامه های بهره وری.

-مشاوره  و کمک به شرکتها در بهبود بهره وری.

هندوستان: هند مانند کشورهای در حال توسعه می باشد که به سبب جمعیت زیاد مردم آن در فقر و تنگدستی می بردند. در فوریه سال 1958 کشور هند شورای ملی بهره وری (NPC) را با در نظر داشتن اهداف زیر تاسیس نمود:

-برانگیختن و ایجاد آگاهی بهره وری در کشور.

-ایجاد پایگاه اطلاعاتی مربوط به شاخصی بهره وری در سطح کلان.

-ارائه خدمات تخصصی در زمینه تکنولوژی و بهبود کارایی عملیاتی در سازمانها.

-اطلاع رسانی درمورد بهره وری.

بهره وری نیروی انسانی: گزارش ها نشان می دهد شاخص بهره وری نیروی انسانی در ایران در مقایسه با کشورهای منطقه و نیز شرق آسیا بسیار پایین می باشد.

ایران از زمان تاسیس سازمان بهره وری آسیایی تا قبل از وقوع انقلاب اسلامی ایران در بهمن 1357 عضو بوده می باشد. عضویت ایران در سال 1979 به حالت تعلیق درآمد اما از سال 1363 با تصویب مجلس شورای اسلامی به عضویت آن سازمان درآمد. سپس سازمان ملی بهره وری ایران در سال 1364 وابسته به وزارت صنایع سنگین تشکیل گردید. سازمان ملی بهره وری ایران بعداً به وزارت صنایع و در سال 1377 به سازمان امور اداری و استخدامی ملحق گردید. سازمان ملی بهره وری ایران بیشتر به دنبال کار فرهنگی در اشاعه و ترویج بهره وری در سطوح مختلف جامعه بوده می باشد.

بهره وری ساعت کار: طبق آمار رسمی چاپ گردیده توسط مجامع علمی، ساعات کار مفید در ژاپن 49 تا 60 ساعت در هفته می باشد. این رقم در کره جنوبی به 54 تا 72 ساعت و در آمریکا 36 تا 40 ساعت در هفته می باشد در صورتیکه در صنایع ما ساعات کار مفید هفتگی به 6 تا 9 ساعت می رسد.

بهره وری مواد غذایی: مطالعه های انجام شده نشان می دهد که ایران جزء سه کشوری می باشد که بیشترین ضایعات مواد غذایی را در جهان دارند. سرانه مواد غذایی که هر شبانه روز در کشور به هدر می رود، معادل 1600 کیلو کالری می باشد، در صورتی که متوسط اندازه مصرف غذایی در سالهای اخیر، 3900 کیلو کالری در روز افزایش یافته می باشد.

پژوهش و توسعه:

-طبق آمار در دهه 1370، هزینه تحقیقات در آمریکا و سوئیس 185 دلار برای هر نفر بوده، در حالیکه در ایران 1/5 دلار باری هر نفر بوده می باشد.

بهره وری انرژی: در زمینه مصرف انرژی، طبق آمار ارائه شده نرخ مصرف سرانه انرژی در ایران بالاترین نرخ مصرف سرانه در دنیاست. چنانچه مصرف انرژی در ایران را معادل 100 فرض کنیم، مصرف سرانه انرژی در چین 33، در هند 19 و اندونزی 14 می باشد.

چالش هایی که موسسات و سازمانهای ایرانی در آینده با آن روبرو خواهند بود عبارتند از:

الف- کاهش شدید درآمدهای ارزی کشور.

ب-کاهش بودجه حقیقی دولت.

پ-واگذاری شرکتهای دولتی به بخش خصوصی.

ت-افزایش بیکاری.

ث-تقاضای روزافزون برای خدمات زیربنایی، آموزش و بهداشتی

ج-استهلاک صنایع و ساختارهای کشور.

لذا تنها راه برون رفت از تنگناهای فوق، مدیریت جامع بهره وری نظری استراتژیک و اجرای مدیریت در سازمانهاست.

شما می توانید مطالب مشابه این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

کتاب: طبق آمار سال 1368 در ایران 6289 عنوان کتاب چاپ گردیده می باشد و این در حالی می باشد که در همین سال در تایلند 1/8 برابر ایران، در سوئیس 2/1 برابر ایران، در کره جنوبی 6/2 برابر ایران کتاب چاپ گردیده می باشد.

 متن فوق تکه ای از این پایان نامه بود

متن کامل