مطابق هر یک از این سه مرحله تاریخی مسئولیت اجتماعی، سه نوع فلسفه یا دیدگاه اساسی هست. دیدگاه های فوق عبارتند از :

1- دیدگاه کلاسیک[1]:

مسئولیت اولیه هر بنگاه اقتصادی کسب سود می باشد. این به آن معنی می باشد که نه شما و نه کارکنانتان و نه هیچ کس دیگر نباید به جامعه فکر کند، بگذارید که خودخواه به نظر برسید. فراموش نکنید که سود شما مثل اکسیژن می باشد. اگر به موقع به شما نرسد، شما می میرید و نمی توانید هیچ کار دیگری انجام دهید (نیکومرام، محمدیان ساروتی 1388: 1311).

بر طبق این رویکرد، تنها مسئولیت اجتماعی سازمان ها حداکثر کردن سود می باشد. معروف ترین طرفداران این رویکرد، اقتصاد دان برنده جایزه نوبل، میلتون فریدمن می باشد. پیروان این رویکرد عقیده دارند که هر زمان مدیریت تصمیم بگیرد تا منابع سازمان را برای جامعه خرج کند، هزینه اضافی به شرکت تحمیل خواهد نمود. این هزینه ها در نهایت یا به واسطه افزایش قیمت کالاها و خدمات به مشتریان منتقل می گردد و یا به واسطه کاهش سود سهام به سهامداران آسیب می رساند (تقی زاده، سلطانی، 1389: 98).

2- دیدگاه مسئولیت پذیری و پاسخگو بودن :

این نظریه از تجارت آزاد طرفداری می کند و کوشش دارد آن را حفظ کند. از سوی دیگر این واقعیت را نیز قبول دارد که موسسه های بازرگانی از طرف جامعه مجاز به فعالیت شده اند و لذا بایستی در برابر آن پاسخگو باشند. پس، نظریه مذکور به موسسات توصیه می کند که برای جلوگیری از آثار منفی اقدامات خود بر جامعه، تدابیر لازم را اتخاذ نمایند ؛ به عنوان مثال یک موسسه بایستی برای حصول اطمینان از این که اقداماتشان موجب آلودگی محیط زیست نمی گردد از منابع مناسب بهره گیری کند (کارنامی، 1387: 36).

3- دیدگاه عمومی:

این دیدگاه دارای دامنه گسترده تری از دیدگاه های قبلی می باشد، سازمان های کسب و کار را به عنوان شرکای جامعه و نهادهای عمومی تعریف کرده و معتقد می باشد: حتی سازمان های غیر حکومتی هم ملزم به حل مسائل و معضلات جامعه و نیز بهبود کیفیت زندگی عمومی افراد در کنار سایر سازمان های حکومتی هستند. در این دیدگاه سازمان ها و مدیران آنها متعهد می شوند به همان اندازه که هدف های شخصی خود را دنبال می کنند، هدف های بشر دوستانه را پیگیری کنند (نیکومرام، محمدیان ساروی، 1388: 132). سازمان ها بایستی هم رفاه عمومی و هم منافع خود را مد نظر داشته باشند، زیرا از منابع کمیاب همین مردم بهره گیری می کنند و جامعه ما محیط مناسبی برای تحصیل سود آنها به وجود آورده می باشد. لذا موسسات بایستی خدمتگزار عموم مردم باشند (مهری کارنامی، 1387: 36).

2-5-         علت های موافقین و مخالفین مسئولیت اجتماعی سازمان

2-5-1-             علت های موافقین مسولیت اجتماعی

علت های موافقت نسبت به مسئولیت اجتماعی شرکت ها و سازمان ها، از مزایای بالقوه که نصیب سازمان ها و جامعه می گردد، ناشی می گردد. یکی از علت های مذکور این می باشد که انجام مسئولیت اجتماعی باعث میشود سازمان در بلند مدت به منافع خود دست یابد ؛ از سوی دیگر فعالیت های اجتماعی باعث می گردد، دولت دخالت کمتری در مسائل داشته باشد که این نیز در بلند مدت به نفع سازمان می باشد (خلیلی عراقی و یقین لو، 1384: 144).

علت های موافقت نسبت به مشارکت و مسئولیت های اجتماعی :

  • التزام اخلاق
  • محیط اجتماعی بهتر
  • ممانعت از گسترش قوانین و مقررات دولتی
  • وابستگی های متقابل نظام مند
  • کمک در حل معضلات اجتماعی
  • بهبود چهره عمومی
  • جلب منابع ارزشمند سازمان ها

2-5-2-             علت های مخالفین مسولیت اجتماعی

علت های مخالفت نسبت به مشارکت و مسئولیت های اجتماعی شرکت ها به قرار زیر می باشد :

  • لزوم کسب حداکثر سود
  • تعدد هدف های سازمان
  • هزینه مشارکت اجتماعی
  • تضعیف تراز پرداخت های بین المللی
  • فقدان مهارت های اجتماعی
  • عدم حساب پس دهی
  • ناتوانی سازمان در انتخاب گزینه های اخلاقی (خلیلی عراقی و یقین لو، 1384: 144).

 

 

 

 

 

جدول 2-1): علت های موافقین و مخالفین مسئولیت اجتماعی سازمان

شما می توانید مطالب مشابه این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

مخالفان مسئولیت اجتماعی موافقان مسئولیت اجتماعی
1- سود آوری سازمان ها را کوتاه مدت کاهش می دهد.

2- توانایی تولید را کاهش می دهد.

3- هزینه ها افزایش می یابد.

4- موجب بی میلی سهامداران و سرمایه داران می گردد.

5- موجب کم رنگ تر شدن و کاهش اهداف سازمان
می گردد.

6- موجب تعارض در معیار عملکرد مدیران می گردد.

1- انتظارات عمومی را برآورده می سازد.

2- سود آوری را در بلند مدت افزایش می دهد.

3- تعهد و الزامات اخلاقی را رعایت می کند.

4- از گسترش قوانین و مقررات دولتی جلوگیری می نماید.

5- شهرت و اعتبار سازمان را افزایش می دهد.

6- موجب ایجاد محیطی برتر در راستای کشف و جذب استعدادها می گردد.

7- علاج و پیشگیری قبل از وقوع حادثه تلقی می گردد.

(Robbins & coulter , 2007: 10).

2-6-         ابعاد مسئولیت اجتماعی سازمان ها:

مسئولیت اجتماعی چهار بعد می باشد: (بزرگی، 1383: 6-1).

1- بعد اقتصادی: مهمترین بعد مسئولیت اجتماعی سازمان ها، بعد اقتصادی می باشد که در آن فعالیت ها و اقدامات اقتصادی مد نظر قرار می گیرد. به بیانی دیگر مسئولیت اولیه هر بنگاه اقتصادی کسب سود می باشد، لذا وقتی سازمان سود لازم را به دست آورد و حیات خود را تضمین کند، می تواند به مسئولیت های دیگر بپردازد. در حقیقت اهداف اولیه سازمانی در این بعد مورد توجه قرار می گیرد .

2- بعد قانونی: دومین بعد مسئولیت اجتماعی می باشد و سازمان ها ملزم می شوند در چارچوب قوانین و مقررات عمومی اقدام کنند، جامعه این قوانین را تعیین می کند و کلیه شهروندان و سازمان ها، موظف هستند به این مقررات به عنوان یک ارزش اجتماعی تکریم بگذارند. بعد قانونی مسئولیت اجتماعی را التزام اجتماعی نیز می گویند.

3-بعد اخلاقی: سومین بعد می باشد که از سازمان ها انتظار می رود که نظیر دیگر اعضای جامعه به ارزش‌ها و هنجارها، اعتقادات و باورهای مردم تکریم گذاشته و شئونات اخلاقی را در فعالیت های خود مورد توجه قرار دهند. بعد اخلاقی مسئولیت اجتماعی را یا پاسخگویی اجتماعی نیز می‌گویند :

4- بعد عمومی و ملی: چهارمین بعد می باشد که شامل انتظارات، خواسته ها و سیاست های مدیران عالی در سطح کلان می باشد. انتظار می رود مدیران و کارگزاران سازمان ها با توجه همه جانبه و رعایت حفظ وحدت و مصالح عمومی کشور، تصمیمات و استراتژی های کلی را سرلوحه امور خود قرار داده و با دید بلند مدت تصمیم گیری کنند. بعد ملی مسئولیت اجتماعی را مساعدت اجتماعی می نامند (بزرگی، 1383: 6-1).

پاسخگویی اجتماعی در واقع پاسخگویی و تعهد در قبال مسئولیت واگذار شده می باشد. از این رو پاسخگو بودن دلالت بر نوعی ارتباط رسمی دارد که در آن اختیارات از یک طرف به طرف دیگر محول شده می باشد (بزرگی، 1383: 6-1).

ریچارد هیکس در یک تقسیم بندی، پاسخگویی را در شش بعد مورد مطالعه قرار می دهد: (بزرگی، 1383: 6-1).

  • پاسخگویی مدیریتی: این پاسخگویی در برابر مدیر ارشد یا بالا دست انجام می شود .
  • پاسخگویی سیاسی: این پاسخگویی در برابر مدیر نهادی می باشد که مشروعیت سیاسی آن سازمان می باشد .
  • پاسخگویی مالی: مدیران سازمان پیش روی وجوهی پاسخگو هستند که بابت اجرای طرح یا پروژه دریافت می کنند .
  • پاسخگویی عمومی: مدیران سازمان در برابر شهروندان یا نمایندگان منتخب پاسخگو هستند .
  • پاسخگویی حرفه ای: پیش روی همکاران متخصص و حرفه ای خود پاسخگو هستند .

6- پاسخگویی قانونی: پیش روی مراجع قضایی پاسخگو هستند (بزرگی، 1383: 6-1).

[1]– Classical prespective

 متن فوق تکه ای از این پایان نامه بود

متن کامل