1-1-1-1. مدل دنیسون[1]

پروفسور دانیل دنیسون(2000) تحقیقاتی در زمینه فرهنگ سازمانی و اثربخشی سازمان انجام داد. وی در مدل خود ویژگی­های فرهنگی را اینگونه برشمرد:

شما می توانید مطالب مشابه این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

  1. درگیرشدن در کار، 2. سازگاری، 3. انطباق­پذیری، 4. مأموریت یا رسالت.

شکل 1 : مدل فرهنگ سازمانی دنیسون(ایران زاده و محمودی، 1389، 56).

این مدل، بر اساس چهار ویژگی فرهنگی زیر که تأثیرگذاری قوی بر عملکرد سازمانی دارند، بنا نهاده شده می باشد: درگیرشدن در کار[2] ، سازگاری[3] ، انطباق­پذیری[4]  و مأموریت یا رسالت[5]. هر یک از این ویژگی­ها با سه شاخص اندازه­گیری می­شوند (دنیسون ۲۰۰۰ ،۳۵۷-۳۵۴).

١) درگیرشدن در کار: سازمان­های اثربخش افرادشان را توانمند می­سازند، سازمانشان را حول محور تیم­ها تشکیل می­دهند و قابلیت­های انسانی را در همه سطوح توسعه می­دهند. اعضای سازمان به کارشان متعهد شده­اند و احساس می­کنند که خود، قطعه­ای از سازمان هستند. افراد در همه سطوح احساس می­کنند که در تصمیمات تأثیر دارند و این­هاست که بر کارشان مؤثر خواهد بود و کارشان به گونه مستقیم با اهداف سازمان متصل می باشد. همان­گونه که یک مدیر اجرایی در یک شرکت کره­ای اظهار کرده می باشد: “درگیری زیاد در کار به معنای یک مغز[6]درگیرشده می باشد- افراد ذهن­ها[7] و قلب­ها[8]یشان  را در شغل به کار می­گیرند و هر آن چیز که در توان دارند در این راه به کار می­برند.” این ویژگی با سه شاخص اندازه­گیری می­گردد:

الف) توانمندسازی[9]: افراد، اختیار، ابتکار و توانایی برای اداره­کردن کارشان دارند. این امر نوعی حس مالکیت و مسئولیت یا جوابگویی در سازمان ایجاد می­کند.

ب) تیم­سازی[10]: در سازمان به کار گروهی در جهت اهداف مشترک، ارزش داده می­گردد. به طوری که همه کارکنان احساس می­کنند به گونه دوسویه پاسخگو هستند. این سازمان­ها برای انجام کارها بر کوشش تیم تکیه می­کنند.

ج) توسعه قابلیت­ها[11]: سازمان به مقصود باقی­ماندن در صحنه رقابت و تأمین نیازها به گونه مستمر به توسعه مهارت­های کارکنان می­پردازد.

۲) سازگاری (ثبات)[12]: تحقیقات نشان داده می باشد، سازمان­هایی که اثربخش هستند، استوار و به خوبی یکپارچه می­باشند و رفتار کارکنان از مجموعه­ای از ارزش­های بنیادین نشأت گرفته می باشد. سازمان­ها با این ویژگی­ها فرهنگی قوی و متمایز دارند که تأثیری قابل­توجه بر رفتار کارکنان می­گذارند. در این مدل این ویژگی با سه شاخص اندازه­گیری می­گردد:

الف) ارزش­های بنیادین[13]: اعضای سازمان در مجموعه­ای از ارزش­ها که حس هویت و انتظارات آن­ها تشکیل می­دهند، شریک­اند.

ب) توافق[14]: اعضای سازمان قادرند در موضوعات بحرانی به توافق برسند. این مورد شامل سطوح زیرین یا اساسی و توانایی برای ایجاد صلح در اختلافات می باشد.

[1] Denison

[2] Involvement

[3] Consistency

[4] Adaptability

[5] Mission

[6] Brain

[7] Minds

[8] Hearts

[9] Empowerment

[10] Team Orientation

[11] Capability Development

[12]Consistency

[13] Core Value

[14] Agreement

 متن فوق تکه ای از این پایان نامه بود

متن کامل